Artikel 4 geldt al sinds februari 2025. Jouw AI-training staat nog op de backlog.

Wat er gebeurde

In de zomer van 2026 peilde AIComplianceHub 105 organisaties. Ruim 83% daarvan is MKB. Het resultaat is helder: 70% heeft AI-geletterdheid nog niet op orde. 72% heeft geen formeel AI-beleid.

Tegelijk groeit het gebruik. Het CBS meldde in februari 2026 dat ongeveer een derde van de bedrijven met tien of meer werknemers in 2025 al AI inzette. Dus: tools staan aan, training staat uit.

Dat is geen “we beginnen later”-verhaal. Artikel 4 geldt al sinds 2 februari 2025. Wie AI inzet of laat inzetten, moet zorgen dat mensen voldoende begrijpen wat ze doen. Risico’s, grenzen, wanneer je moet escaleren.

AI-geletterdheid is geen workshop-festival. Het is aantoonbaar genoeg trainen voor de rol die iemand vandaag al heeft.

Waarom dit relevant is voor het MKB

In een bedrijf van 15 tot 80 mensen is Artikel 4 geen compliance-theater. Het is de vraag of je accountmanager weet wat hij niet mag plakken, of je planner een AI-voorstel checkt vóór hij een klant belt, en of iemand kan uitleggen waarom een model hallucineert.

Dit is iets anders dan shadow AI-beleid. Beleid zegt: welke tools, welke data, wie is eigenaar. Dat schreef ik eerder over in Je team gebruikt al AI. Jij hebt alleen nog geen afspraak. AI-geletterdheid vraagt: zijn de mensen getraind genoeg voor hun rol?

Drie misverstanden die ik steeds hoor:

• “We wachten op handhaving.” De plicht loopt al sinds februari 2025. Wachten is geen plan. Het is een backlog-item zonder deadline.
• “Iedereen moet een tweedaagse cursus.” Nee. Role-based mini-sessies van 30–90 minuten zijn vaak genoeg. Een festival zonder toets of log is dat niet.
• “Onze IT regelt dat wel.” IT koopt licenties. Geletterdheid zit bij de gebruiker: sales, support, operations, finance. Zonder hen heb je een tool, geen bekwaamheid.

Voor de bredere deployer-plicht helpt de EU AI Act deployer quick scan. En voor wat je wél en niet moet doen: De EU AI Act is hier: wat je echt moet doen (en wat je kunt laten). Dit stuk gaat alleen over de trainingsplicht: Artikel 4.

Praktische context voor MKB-compliance vind je ook bij partijen als Embed AI. De rode draad blijft hetzelfde: klein beginnen, per rol, en vastleggen. Dat verklaart ook waarom medewerkers je AI-strategie saboteren (en gelijk hebben).

Wat je nu kunt doen

Geen groot programma. Wel vijf stappen die je in één tot twee weken kunt afronden. Daarna is AI-geletterdheid MKB geen backlog meer, maar een lopende gewoonte.

1. Inventariseer wie welke AI gebruikt

Maak een simpele tabel: rol, tool, type taak, type data. Sales met ChatGPT is iets anders dan finance met Copilot op facturen. Zonder inventarisatie train je de verkeerde mensen op de verkeerde dingen.

2. Bouw een role-based mini-curriculum

Per rol 30–90 minuten. Wat de tool wél kan, wat niet, welke data groen/oranje/rood is, en wanneer je een mens moet inschakelen. Geen tweedaags festival. Wel drie scenario’s uit jullie echte werk.

3. Schrijf wat “goed genoeg” per rol betekent

Eén alinea per rol. Voorbeeld: “Support mag AI gebruiken voor conceptantwoorden. Klantdata alleen in de goedgekeurde tool. Alles wat de klant ziet, krijgt een menselijke check.” Dat is geletterdheid in praktijktaal.

4. Log aanwezigheid of afronding

Artikel 4 vraagt aantoonbaarheid. Een Excel met naam, datum, module en “afgerond” is vaak genoeg. Geen LMS-theater nodig. Wel bewijs dat je mensen niet “op gevoel” hebt getraind.

5. Refresh elk kwartaal wanneer tools veranderen

Nieuwe modelversie, nieuwe agent, nieuwe dataregel: plan een korte update van 20 minuten. Geletterdheid veroudert sneller dan een PDF. Zet de refresh in de agenda, anders verdwijnt hij weer naar de backlog.

Wil je dit niet zelf in elkaar zetten? Kijk bij onze trainingen, of combineer training met AI-modeloptimalisatie zodat mensen oefenen op de tool die ze écht gaan gebruiken.